حسين مير حيدر
42
معارف گياهى ( فارسى )
موارد مقدار خوراك آن تا 70 گرم است . تخم ترشك درشت نيز سرد و خشك است و براى بيمارىهاى قلب و معده و كبد و رودهها مفيد است و ضد سم مىباشد و براى التهاب معده و يرقان و زخم روده و گزيدن عقرب نافع است و كمى سرخكردهء آن براى اسهال خونى و صفراوى مفيد است و خيلى سرخكردهء آن به كلى شكم را بند مىآورد . در مورد مقابله با سم عقرب تا آن حد مفيد است كه گفتهاند اگر كسى آن را بخورد و عقرب او را بگزد سم عقرب بىتأثير خواهد بود . براى كليه و سپرز مضر است و از اين نظر بايد با رازيانه و قند خورده شود مقدار خوراك آن تا 8 گرم است . ريشهء ترشك نيز سرد و خشك است و از عوامل مدر مىباشد و براى اين كار 20 گرم از آن را در 1000 گرم آبجوش دمكرده مصرف مىكنند . گونهء ديگرى به نام ترشك در ايران مىرويد كه به فرانسوى Oseille d'Amerique و به انگليسى بهطور كلى مانند ساير ترشكها Sorrel گفته مىشود . به هندى آن را « چوكا » مىنامند نام علمى آن Rumex vesicariusl L . است . نوع پرورشى ترشك برگ درشت ترش R . acetosa مشخصات گياهى است يك ساله خيلى كوچك به بلندى يك وجب ، برگها سبز روشن ، تخممرغى نوكتيز نيزهاى كه دو زائده افقى در قاعدهء برگ ديده مىشود . گلها خوشهاى در انتهاى شاخهء گلدهنده ، ميوهء آن به رنگ سفيد مايل به صورتى در ابعاد يك سانتىمتر . اين گياه در هندوستان در غرب پنجاب بهطور وحشى و در ساير